Vet door de gootsteen: waarom het misgaat in Heemskerk

Vet door de gootsteen spoelen lijkt onschuldig, want warm vet is vloeibaar en verdwijnt zonder moeite in het putje. Het probleem begint pas later, als het vet afkoelt. Dan wordt het hard en plakkerig, en hecht het zich aan de binnenkant van de leiding. Laag voor laag groeit daar een prop die je afvoer langzaam dichtzet. In dit artikel lees je hoe je een vetverstopping herkent, waarom vet zo hardnekkig is en wat je eraan kunt doen.

Zo herken je een vetverstopping in de keuken

Een vetprop ontstaat niet in één dag. Daarom zijn de eerste signalen vaak klein. Je merkt ze pas als je erop let.

• Het water in de gootsteen zakt langzamer weg dan vroeger.
• Na de afwas blijft er een laagje water staan dat pas na een tijdje verdwijnt.
• Je ruikt een ranzige, zurige lucht uit het putje.
• Er komt een gorgelend geluid uit de afvoer als het water wegloopt.
• Bij een dubbele spoelbak komt het water van de ene bak omhoog in de andere.
• De vaatwasser of wasmachine pompt slecht af als die op dezelfde afvoer zit.

Haal je de sifon onder de gootsteen los, dan zie je bij een vetprobleem vaak een grijze of witte, zeepachtige smurrie. Dat is gestold vet, vermengd met etensresten en afwasmiddel. Hoe dikker die laag, hoe smaller de doorgang.

Oorzaken: waarom vet je afvoer verstopt

Vet stolt als het afkoelt

Bak- en braadvet, boter, olie en het vet uit vlees zijn warm vloeibaar. In de leiding koelt het snel af, zeker in de winter of als de leiding door een koude kruipruimte loopt. Het vet wordt dan vast en blijft aan de wand plakken. Ook vloeibare olie, zoals zonnebloemolie, is niet veilig. Het vormt een vettige film waaraan ander vuil blijft hangen.

Warm water helpt maar tijdelijk

Veel mensen spoelen na met heet water, in de veronderstelling dat het vet dan meegaat. Dat werkt maar een paar meter. Daarna koelt het water af en stolt het vet alsnog, alleen iets verderop in de leiding. Daar is het lastiger te bereiken.

Afwasmiddel lost vet niet op

Afwasmiddel maakt vet los van je pannen, maar het laat het vet niet verdwijnen. In de leiding kunnen vet en zeepresten samen een taaie, zeepachtige massa vormen. Die is soms nog hardnekkiger dan puur vet.

Etensresten maken het erger

Koffiedik, rijst, pasta, aardappelschillen en kruimels blijven in vetlagen steken. Ze maken de prop dikker en steviger. Een gootsteen zonder zeefje krijgt zo veel meer te verwerken dan nodig is.

De leiding zelf

Of vet snel een probleem wordt, hangt ook af van je leiding. Een leiding met weinig afschot, veel bochten of een ruwe binnenkant houdt vet makkelijker vast. In oudere woningen in Heemskerk-Centrum en Oud-Heemskerk liggen nog leidingen van gietijzer en gres. Die zijn van binnen vaak ruwer door slijtage, waardoor vet en vuil sneller blijven hangen. In nieuwere wijken zoals Broekpolder en Waterakkers is de binnenleiding meestal van PVC. Dat is gladder, maar ook daar bouwt vet zich op als je het regelmatig door de gootsteen giet.

Wat je zelf veilig kunt doen

Een beginnende vetverstopping kun je vaak zelf losmaken. Begin altijd met de mildste aanpak.

1. Haal eerst losse resten uit het putje en de zeef.
2. Giet een flinke pan heet water, net van de kook af, langzaam in de afvoer. Bij een kunststof sifon is heel heet kraanwater de veiligere keus.
3. Gebruik een plopper. Dek bij een dubbele spoelbak de andere afvoer en de overloop af met een natte doek, anders ontsnapt de druk.
4. Helpt dat niet, zet dan een emmer onder de sifon en draai hem los. Maak de sifon schoon met een borstel en heet water met afwasmiddel. Draai hem daarna goed vast en controleer op lekkage.
5. Zit de prop verder in de leiding, dan kun je een handontstoppingsveer gebruiken. Draai die rustig de leiding in tot je weerstand voelt en draai dan door om de prop los te maken.

Een mengsel van soda en heet water kan helpen om vetlagen zachter te maken. Draag hierbij handschoenen, want soda is bijtend voor je huid.

Met chemische ontstoppers moet je voorzichtig zijn. Ze werken soms tegen vet, maar ze zijn agressief. Lees het etiket, draag handschoenen en een bril, en zet een raam open. Meng nooit verschillende middelen en gebruik ze niet direct na elkaar. Heb je al een middel gebruikt en werkt het niet, ga dan niet ploppen of de sifon losdraaien zonder goede bescherming.

Vet voortaan goed weggooien

Voorkomen is veel makkelijker dan ontstoppen. Met een paar gewoontes houd je je afvoer vrij:

• Laat bakvet afkoelen en giet het in een oude pot of fles. Gooi die met het restafval weg, of lever frituurvet in waar dat in de gemeente Heemskerk mogelijk is.
• Veeg vette pannen eerst uit met keukenpapier voordat je ze afwast.
• Gebruik een zeefje in het putje en leeg dat regelmatig.
• Gooi koffiedik en etensresten bij het gft-afval in plaats van in de gootsteen.
• Spoel eens per week na met heet water en een scheut soda om beginnende aanslag tegen te gaan.

Wanneer bel je een ontstoppingsbedrijf?

Vet dat dicht bij het putje zit, krijg je meestal zelf weg. Zit de prop verderop, bijvoorbeeld in de leiding onder de vloer of in de standleiding, dan kom je met een handveer vaak niet ver genoeg.

Schakel hulp in als:

• De gootsteen na het schoonmaken van de sifon nog steeds niet goed wegloopt.
• Het water ook in andere afvoeren omhoog komt.
• De verstopping binnen korte tijd terugkomt.
• Je een sterke, aanhoudende geur hebt die niet weggaat na schoonmaken.
• Je bij een appartement merkt dat de afvoer van de buren ook problemen geeft.

Een monteur kan de leiding met een professionele veer of met hogedruk reinigen. Hogedruk is bij vet vaak de beste keuze. Het water spuit de vetlaag van de wand, in plaats van alleen een gat in de prop te maken. Met een camera kun je daarna zien of de leiding echt schoon is en of er geen schade is. Dat is vooral nuttig in wijken met oudere leidingen, zoals Breedweer en Assumburg, waar gres en PVC door elkaar kunnen voorkomen.

Wat kost het?

Riool Ontstoppen Heemskerk rekent een starttarief van €150 voor de eerste 30 minuten. Daarna betaal je €25 per kwartier. Dat is inclusief BTW en zonder voorrijkosten.

Zo ziet dat er in de praktijk uit:

• Is de gootsteen binnen 30 minuten weer vrij, dan betaal je €150.
• Kost het 45 minuten, bijvoorbeeld omdat de vetprop verder in de leiding zit, dan betaal je €175.
• Is er een uur nodig, dan kom je op €200.

Blijkt de leiding beschadigd of moet er een stuk vervangen worden? Dan maak je eerst een prijsafspraak. Er wordt pas verder gewerkt als je weet wat het kost.